wol

Wol

Wat is wol? Wol is haar, maar niet al het haar is wol.

 

Wat maakt wol dan zo specifiek anders dan haar? Het basismateriaal is immers hetzelfde: keratine.

 

Wol komt van het schaap en heeft een paar specifieke eigenschappen.

Het bestaat uit een dichte kern met rondom een geschubde laag. De aanwezigheid en vorm van die schubben is heel belangrijk voor het maken van vilt.

 

Haar heeft in de kern een holle ruimte (medulla) die al of niet aaneen gesloten kan zijn. Sommige wol heeft ook een medulla en valt dan vaak onder dekhaar (bijv. bij heideschapen) of kemp. Ook haar heeft schubben, maar minder. Daarom vilt de wol van sommige schapensoorten ook veel beter dan andere en moet je bij het maken van menselijk vilt (dreads) nog méér je best doen.

Het hebben van een holle kern hoeft geen nadeel te zijn. Alpaca (haar, dus) isoleert door de holle kern beter dan wol en is warmer. Angora (konijnenhaar) heeft een holle kern en hele specifieke schubben (foto 2)

 

Een andere eigenschap van wol is de elasticiteit. Dit wordt niet alleen veroorzaakt door de kroes (crimp), maar ook de elasticiteit van het materiaal zelf. Ook een mensenhaar is redelijk ver uit te rekken, vooral als ie nat is. Er zijn enorme verschillen in de hoeveelheid golfjes per centimeter bij de verschillende schapenrassen.. Samen met de dikte van de afzonderlijke vezel zorgt dat voor een enorm aantal toepassingen.

 

Er zijn door de millenia heen een heleboel schapenrassen gekweekt en waarschijnlijk ook verdwenen. Specifiek aangepast aan het gebied waarin ze voorkomen (landrassen) of aan de doeleinden van de schapenhouder(bijv. vleesrassen). Men denkt dat het schaap oorspronkelijk door nomadische stammen in eerste instantie gedomesticeerd is vanwege het vlees, als een soort meelopende voorraadkast, maar na verloop van tijd is men ook gaan fokken om de hoeveelheid onderwol te vermeerderen.

Behalve de genetische opmaak is ook de hoeveelheid en kwaliteit van het voedsel van invloed op de wol. Schaars, weinig eiwitrijk voedsel maakt wol veelal fijner,

Omdat er inmiddels zoveel verschillende schapenrassen zijn, kun je een aantal indelingen gebruiken. Voor de wol, voor het vlees en voor overige toepassingen.

 

Wol kan in verschillende groepen ondergebracht worden met elk hun specifieke eigenschappen, maar het is geen wet van Meden en Perzen en er zijn altijd wel wolsoorten te vinden die dan weer niet in een categorie passen.

Voorbeelden van categorieën zijn:

  • long wool
  • fine wool
  • medium wool
  • carpet wool

     

Het Drents Heideschaap bijvoorbeeld zou in de catagorie carpet wool vallen. Te meer omdat het Drents Heideschaap eigenlijk ook niet als wolschaap bedoeld was, maar als poepschaap. Ze doen het goed op spaarzame voeding en in Drenthe zijn er hele essen door opgebouwd. De grovere wol, het niet zo vette vlees en alles wat je nog meer van een schaap overhoudt waren goede extra's. Een multi-purpose schaap en helaas bijna verdwenen na de opkomst van de kunstmest.

 

 

wordt vervolgd.......